{"id":40732,"date":"2024-02-05T08:54:48","date_gmt":"2024-02-05T07:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.deepspot.com\/?p=40732"},"modified":"2024-02-05T09:07:30","modified_gmt":"2024-02-05T08:07:30","slug":"swiadkowie-wojny-witness-to-war","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/swiadkowie-wojny-witness-to-war\/","title":{"rendered":"\u015awiadkowie wojny (Witness to War)"},"content":{"rendered":"\n<p>Truk Lagoon\u2019s Master Diver Kimiuo Aisek<br>Autor Dianne M. Strong<br>Ksi\u0105\u017cka zaczyna si\u0119 pi\u0119knymi dedykacjami. Z Kimiuo nurkowa\u0142 mi\u0119dzy innymi John F. Kennedy Jr.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi chcesz wiedzie\u0107 wi\u0119cej o historii Truku. Nie tylko o tym jaki wrak gdzie le\u017cy, jaki mia\u0142 tona\u017c i jak\u0105 artyleri\u0119, ale po prostu jak przebiega\u0142a wojna na Truku, jak \u017cyli jego mieszka\u0144cy na tle historii tego miejsca to jest to ksi\u0105\u017cka dla ciebie.<br>Autorka odby\u0142a z m\u0119\u017cem ponad czterdzie\u015bci wypraw na Truk a jak sama twierdzi (uczy zawodowo pisania na uniwersytecie) \u201ebiografia to opowie\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona pod przysi\u0119g\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105 trzy na \u015bwiecie wrakowe pere\u0142ki. Jedna to miejsce gdzie specjalnie zatopiono niemieck\u0105 flot\u0119 w 1919 roku czyli \u00a0Scapa Flow w Szkocji, druga to Bikini Atol gdzie dwa pr\u00f3bne wybuchy atomowe zatopi\u0142y pot\u0119\u017cne okr\u0119ty wojenne w 1946 roku, trzeci to Laguna Truk gdzie po lotniczym ataku w lutym 1944 roku zaton\u0119\u0142a olbrzymie ilo\u015b\u0107 japo\u0144skich okr\u0119t\u00f3w transportowych wraz z \u0142adunkiem.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all\" alt=\"Wraki w Laguna Truk\" class=\"wp-image-41346\" srcset=\"https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all 1024w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk-300x168.jpg?strip=all 300w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk-768x431.jpg?strip=all 768w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all&amp;w=204 204w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all&amp;w=409 409w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all&amp;w=614 614w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Wraki-w-Laguna-Truk.jpg?strip=all&amp;w=819 819w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka opisuje Nurka Kimiuo Aisek\u2019a i okr\u0119t Aikoku Maru (wrak sta\u0142 si\u0119 potem logo firmy Aikoku &#8211; Blue Lagoon Dive Shop otworzonej 13 listopada 1973 roku) czyli 50 lat temu.<br>Opowie\u015b\u0107 jest o atolu Truk nazywanym tak za czas\u00f3w kiedy Truk by\u0142 terytorium mandatowym niemieckim a potem Japo\u0144skim oraz po II Wojnie \u015awiatowej. Kiedy Truk sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Federacji Mikronezji w 1986 roku zacz\u0105\u0142 nazywa\u0107 si\u0119 Chuuk State. Podobne nazewnictwo po\u0142\u0105czone z podobn\u0105 chronologi\u0105 jest u\u017cywane w ksi\u0105\u017cce.<br>Japo\u0144czycy przej\u0119li Truk kiedy 12 pa\u017adziernika 1914 roku zawin\u0105\u0142 na lagun\u0119 japo\u0144ski okr\u0119t Karuma. W 1919 roku Liga Narod\u00f3w oficjalnie przekaza\u0142a 2000 wysp na Pacyfiku jako terytoria mandatowe. Podobnie przekazano wyspy Marshala, Palau czy Mariany. Wszystkie dawne kolonie niemieckie za wyj\u0105tkiem ameryka\u0144skich terytori\u00f3w czyli wyspy Guam.\u00a0 Cywilna Administracja wysp zosta\u0142a ustanowiona w roku 1922<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 pokazuje raczej dobro s\u0105siedzkie relacje mi\u0119dzy m\u0142odym jeszcze Kimiuo a \u017co\u0142nierzami i marynarzami floty japo\u0144skiej, kt\u00f3ra po wybuchu wojny zawita\u0142a na Lagun\u0119 Truk. Rodzina Kimiuo poznaje japo\u0144skiego spawacza Uchid\u0119, kt\u00f3ry przedk\u0142ada\u0142 wizyty w domu rodzinnym Kimiuo i podawane tam jedzenie, kt\u00f3re uzupe\u0142nia\u0142 przydzia\u0142owym piwem nad wizyty w barach dla marynarzy z obs\u0142ug\u0105 tamtejszych \u201eGeisz\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1943 Uchida zostaje przeniesiony na statek Aikoku Maru \u2013 Aikoku oznacza mi\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny a Maru (okr\u0105g) to tradycyjna nazwa okr\u0119tu odnosz\u0105ca si\u0119 do czego\u015b co znika i wraca wi\u0119c jest tak\u0105 dobra wr\u00f3\u017cb\u0105. Maru to obowi\u0105zkowa cz\u0119\u015b\u0107 nazwy japo\u0144skich statk\u00f3w i okr\u0119t\u00f3w. Aikoku Maru zosta\u0142 zwodowany w 1940 roku jako liniowiec pasa\u017cerko transportowy dla linii Japonia Ameryka Po\u0142udniowa.<br>Kimiuo coraz bardziej zaprzyja\u017ania si\u0119 z japo\u0144skim podoficerem. Pracuj\u0105c na ma\u0142ych \u0142odziach wo\u017c\u0105cych dostawy na Aikoku Maru spotyka cz\u0119sto Uchid\u0119 i zwiedza z nim statek.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas swojej pracy &nbsp;Kimiuo poznaje r\u00f3wnie\u017c pot\u0119\u017cny pancernik Yamato o d\u0142ugo\u015bci 255 m oraz jego brata bli\u017aniaka pancernik Musashi, oba zwodowane w wielkiej tajemnicy w 1940 roku. Yamato to staro\u017cytna nazwa Japonii, kolebki japo\u0144skiej cywilizacji. Yamato stacjonowa\u0142 na Truku w latach 1942-1943. W lutym 1944 roku ameryka\u0144skie si\u0142y odbiera\u0142y Japo\u0144czykom kolejne wyspy Pacyfiku stawiaj\u0105 kroki w kierunku g\u0142\u00f3wnych wysp Japonii. Po zwyci\u0119stwie na wyspach Marshalla ich uwaga zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 na Truk. Amerykanie postanowili zneutralizowa\u0107 t\u0119 baz\u0119 2 lutego 44 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo spotyka\u0142 m\u0142odych pilot\u00f3w z lotniskowc\u00f3w japo\u0144skich. Niekt\u00f3rzy z nich byli naprawd\u0119 m\u0142odzi. Jeden z opisuj\u0105cy swoj\u0105 histori\u0119 pilot\u00f3w ma 16 lat. W 1942 roku byli m\u0142odzi i bardzo ma\u0142o do\u015bwiadczeni. Ten pilot wspomina o tylko 20 dniach szkolenia lotniczego. \u201eLedwie zdo\u0142ali\u015bmy nauczy\u0107 si\u0119 l\u0105dowa\u0107. Nie by\u0142o czasu na nauk\u0119 walki powietrznej. Praktycznie byli\u015bmy bezsilni kiedy lecieli\u015bmy bez widoczno\u015bci brzegu.<\/p>\n\n\n\n<p>Japo\u0144czycy wierzyli, \u017ce Truk nazywany Gibraltarem Pacyfiku nie zostanie nigdy przez Amerykan\u00f3w zaatakowany, jednak po rekonesansie 4 lutego nadszed\u0142 ameryka\u0144ski atak.<\/p>\n\n\n\n<p>Baza na Truku by\u0142a wykorzystywana r\u00f3wnie\u017c jako miejsce \u0107wicze\u0144 gdzie pot\u0119\u017cne pancerniki Musashi i Yamato strzela\u0142y z ich osiemnastocalowej artylerii. Ka\u017cdy pocisk wystrzelony z ich dzia\u0142 wa\u017cy\u0142 1,4 tony. Jednak po rekonesansie z czwartego lutego Admira\u0142 Koga zdecydowa\u0142, \u017ceby te dwa pancerniki oraz flota wojenna wysz\u0142a z rejonu Truku i odp\u0142yn\u0119\u0142a. Ca\u0142a flota okr\u0119t\u00f3w wojennych odp\u0142yn\u0119\u0142a 10 lutego 44 roku. Pozosta\u0142o tylko oko\u0142o 50 statk\u00f3w handlowych, kt\u00f3re zosta\u0142y tam, b\u0119d\u0105c wykorzystywane jako statki zaopatrzeniowe.<\/p>\n\n\n\n<p>17 lutego przed \u015bwitem, Amerykanie przeprowadzili atak z pe\u0142nego zaskoczenia. Taka odpowied\u017a za Pearl Harbor. Pierwszy raz w historii ameryka\u0144skiej floty samoloty startowa\u0142y i l\u0105dowa\u0142y na lotniskowcach w nocy. Ten atak nazwano operacj\u0105 Hailstone.<\/p>\n\n\n\n<p>72 samoloty wystartowa\u0142y z lotniskowc\u00f3w Bunker Hill, Yorktown, Enterprise, Intrepid i Essex. Bombowce Helldiver,&nbsp; torpedowe Avenger\u2019y, bombowce SBT Douglasa w 2 dni zniszczy\u0142y ca\u0142\u0105 flot\u0119 na Truku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten atak rodzina Kimiuo przetrwa\u0142a dzi\u0119ki jaskini w kt\u00f3rej chronili si\u0119 przed bombardowaniami. Jednak sam Kimiuo w czasie bombardowania by\u0142 zbyt ciekawy i wymkn\u0105\u0142 si\u0119 z os\u0142ony i pobieg\u0142 na cypel aby patrze\u0107 na ameryka\u0144ski atak.<\/p>\n\n\n\n<p>Patrzy\u0142 jak ameryka\u0144skie samoloty zaatakowa\u0142y Truk.&nbsp; W pewnym momencie pojawi\u0142 si\u0119 pot\u0119\u017cny wybuch, kt\u00f3ry rozrzuci\u0142 na ca\u0142\u0105 Lagun\u0119 metalowy deszcz, elementy z rozsadzonego okr\u0119tu.<\/p>\n\n\n\n<p>W trakcie dwudniowych nalot\u00f3w &nbsp;ameryka\u0144skich, Kimiuo poznaje nowego oficera japo\u0144skiego porucznika Sasai. Kimiuo pomaga mu przy wszystkich problemach zwi\u0105zanych z \u017cyciem na tropikalnej wyspie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zbombardowaniu okr\u0119t\u00f3w zaopatrzenia na Truku japo\u0144scy \u017co\u0142nierze zaczynaj\u0105 g\u0142odowa\u0107. Oficjalna dzienna racja ry\u017cu w 1942 roku wynosi\u0142a 850 g&nbsp; a w 45 roku zosta\u0142a zredukowana do 400 g ale i tak nie zawsze dociera\u0142a do \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kimiuo i jego opowie\u015bci o \u017cyciu z Japo\u0144czykami podczas wojny<\/h2>\n\n\n\n<p>Kimiuo dalej pomaga japo\u0144skim \u017co\u0142nierzom. Uczy ich jak korzysta\u0107 z lokalnych owoc\u00f3w, jak przygotowywa\u0107 z nich posi\u0142ki. Dwudniowy atak bombowy powoduje zabicie wielu ryb w lagunie. Kimiuo zbiera p\u0142ywaj\u0105ce ryby i przywozi je dla \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo pomaga r\u00f3wnie\u017c w budowaniu barak\u00f3w dla przebywaj\u0105cych na Truku \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Sam uczy si\u0119&nbsp; bardzo wa\u017cnych dla \u017co\u0142nierzy zasad zwi\u0105zanych z przestrzeganiem honoru. \u017bo\u0142nierze codziennie medytuj\u0105 nad najwa\u017cniejszymi zasadami. Najwa\u017cniejsz\u0105 regu\u0142\u0105 jest pos\u0142usze\u0144stwo cesarzowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo otrzymuje od jednego z oficer\u00f3w samurajski miecz, traktuj\u0105c to jako inicjacje do imperialnej japo\u0144skiej armii, tego \u017ce sta\u0142 si\u0119 teraz kim\u015b kto s\u0142u\u017cy Cesarzowi. Popl\u0105tane s\u0105 relacje mi\u0119dzy Mikronezyjczykami a ich \u201ew\u0142adzami\u201d Japo\u0144czykami.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo zauwa\u017ca r\u00f3\u017cnice w zachowaniu marynarzy a \u017co\u0142nierzy japo\u0144skich. Oficerowie t\u0142umacz\u0105 to tym, \u017ce marynarze p\u0142ywaj\u0105cy na statkach w r\u00f3\u017cnych miejscach poznali troch\u0119 \u015bwiat innych ludzi i kultur i maj\u0105 do obcych troszk\u0119 inny stosunek ni\u017c \u017co\u0142nierze.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 o tym jak japo\u0144scy \u017co\u0142nierze s\u0105 dumni ze wsp\u00f3\u0142pracy z Kimiuo i traktuj\u0105 go jako przyjaciela przeplata si\u0119 z opowie\u015bci\u0105 o buddyjskim Mnichu, kt\u00f3ry jest \u017co\u0142nierzem obs\u0142uguj\u0105cym ci\u0119\u017cki karabin maszynowy w s\u0142u\u017cbie cesarza.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 i pr\u00f3by t\u0142umaczenia sadyzmu japo\u0144skich \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w; ich poj\u0119ciem honoru oraz poczucia byciem obra\u017canym przez przewag\u0119 amerykan\u00f3w. Na ko\u0144cu prowadzi\u0142o to do zn\u0119cania si\u0119 Japo\u0144czyk\u00f3w na je\u0144cach wojennych oraz przegran\u0105 przez Japo\u0144czyk\u00f3w wojn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo r\u00f3wnie\u017c uczy si\u0119, \u017ce japo\u0144ski \u017co\u0142nierz nigdy nie poddaj\u0119 si\u0119. Dla niego jest to&nbsp; najwi\u0119kszym przest\u0119pstwem. By\u0107 wzi\u0119tym do nie woli \u017cywym do dyshonor.<br>Jest \u015bwiadkiem zn\u0119cania si\u0119 japo\u0144skiej \u017co\u0142nierzy nad je\u0144cami ameryka\u0144skimi, kt\u00f3rzy s\u0105 traktowani jako worki treningowe w atakach na bagnety.<br>Opowie\u015b\u0107 jest pe\u0142na takich sprzeczno\u015bci,<\/p>\n\n\n\n<p>Japo\u0144ski oficer Sasai opowiada\u0142, \u017ce japo\u0144scy lotnicy odmawiali zabierania spadochron\u00f3w. Je\u017celi je otrzymywali to k\u0142adli je na siedzeniu ale nie zapinali si\u0119 w uprz\u0105\u017c. Nie chcieli kiedy byliby zestrzeleni na wrogim terytorium by\u0107 wzi\u0119ci do niewoli.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet cywile tak jak sta\u0142o si\u0119 to na Saipanie skakali w przepa\u015b\u0107 aby nie dosta\u0107 si\u0119 w r\u0119ce Amerykan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy \u017co\u0142nierze odchodzili w g\u00f3ry to ich porucznik ofiarowa\u0142 Kimiuo karabin jako nagrod\u0119 za jego pomoc dla plutonu.<\/p>\n\n\n\n<p>W maju po zniszczeniu floty zacz\u0119\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3d. Japo\u0144czycy nie mieli zapas\u00f3w \u017cywno\u015bci.<br>Po wojnie pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o kanibalizmie w\u015br\u00f3d japo\u0144skich \u017co\u0142nierzy jak opowiada Kimiuo.<\/p>\n\n\n\n<p>Od drugiego do pi\u0105tego listopada ameryka\u0144ski okr\u0119t Kolumbia stacjonowa\u0142 w zatoce. Po pierwszej ameryka\u0144skiej wizycie 25 listopada 1945 roku si\u0142y okupacyjne przyby\u0142y na Truk. Powsta\u0142 ob\u00f3z ameryka\u0144skiej armii i Amerykanie zacz\u0119li przejmowa\u0107 wyspy.<\/p>\n\n\n\n<p>W listopadzie 1945 roku si\u0142y ameryka\u0144skie zacz\u0119\u0142y przetransportowa\u0107 Japo\u0144czyk\u00f3w na Wyspy Japo\u0144skie. Z samego Truku zabrano 38 000 \u017co\u0142nierzy i marynarzy. R\u00f3wnie\u017c wiele tysi\u0119cy cywil\u00f3w zosta\u0142o przetransportowanych na zmilitaryzowanych japo\u0144skich statkach.<br>Opr\u00f3cz japo\u0144skich \u017co\u0142nierzy Truk zamieszkiwa\u0142o1590 japo\u0144skich cywil\u00f3w, 9085 Mieszka\u0144c\u00f3w Truku, 791 Mikronezyjczyk\u00f3w, 8 Niemc\u00f3w, 7Hiszpan\u00f3w i 6 Chi\u0144czyk\u00f3w. Wszyscy Japo\u0144czycy zostali deportowani co by\u0142o czasami bardzo przykre dla ich rodzin pochodz\u0105cych z Truku. Japo\u0144czycy zgodnie z rozkazami mogli zosta\u0107 na Truku tylko je\u015bli udowodnili, \u017ce przebywali tam przez wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 generacj\u0119.<br>Opisana jest te\u017c historia s\u0105d\u00f3w wojennych nad przest\u0119pcami wojennymi, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a skazana na \u015bmier\u0107 przez powieszenie. Podstawowym zarzutem by\u0142o mordowanie je\u0144c\u00f3w ameryka\u0144skich co by\u0142o przest\u0119pstwem wojennym. Japo\u0144czycy i ich specyficzny honor wojskowy powodowa\u0142, \u017ce czyli si\u0119 obra\u017ceni, &nbsp;upokorzeni przez ameryka\u0144sk\u0105 armi\u0119 a wychowanie nie pozwala\u0142o na poddanie si\u0119.&nbsp; Te problemy zosta\u0142y opisane w klasycznej&nbsp; ksi\u0105\u017cce \u201eChryzantemy i miecz\u201d<br>Japo\u0144czycy mieli \u201echore\u201d poj\u0119cie honoru, kt\u00f3ry nakazywa\u0142 robienie okre\u015blonych rzeczy a nie zakazywa\u0142 robienia innych, jak najcz\u0119\u015bciej narzuca europejskie poj\u0119cie honoru.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka opisuje r\u00f3wnie\u017c dzieci\u0144stwo w Kimiuo. To w jaki spos\u00f3b zosta\u0142 adoptowanym dzieckiem. Adopcja Kimiuo wynika\u0142a z pi\u0119knej mikronezyjskiej tradycji, kiedy bezdzietna para prosi po prostu inn\u0105 par\u0119, kt\u00f3ra ma kolejne dziecko o to, \u017ce chc\u0105 adoptowa\u0107 ich dziecko po urodzeniu. Mn\u00f3stwo tamtejszych mieszka\u0144c\u00f3w zgadza si\u0119 na takie rozszerzenie rodziny.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jego przysz\u0142a macocha po prostu wyprosi\u0142a sobie Kimiuo chodz\u0105c ci\u0105gle w odwiedziny do jego rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Mikronezyjskie dzieci do\u015bwiadcza\u0142y w szkole olbrzymiego nacisku na nauk\u0119 j\u0119zyka japo\u0144skiego. Opowie\u015bci o tym mo\u017ce nam przypomina\u0107 wczesne powie\u015bci o przygodach Tomka (Szklarskiego) z nauk\u0105 j\u0119zyka rosyjskiego w czasie rusyfikacji polskiej szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Laguna Truk jest drug\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 Lagun\u0105 na \u015bwiecie. Mierzy 125 Mil i otacza wiele wulkanicznych wysp z bardzo wysokimi szczytami. Zreszt\u0105 Chuuk oznacza w lokalnym j\u0119zyku g\u00f3r\u0119 ale w czasach kiedy Niemcy zarz\u0105dzali tym archipelagiem wymawiali to jako Truk i st\u0105d jego popularna nazwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka te\u017c opowiada o normalnym \u017cyciu Mikronezyjczyk\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo uwielbia chodzi\u0107 na najwy\u017csze szczyty Laguny Truk gdzie wy\u0142apywa\u0142 dzikie kurczaki kt\u00f3re potem razem z kolegami przygotowywali do walk kogut\u00f3w. Jak opowiada \u201ekiedy przegrywa\u0142e\u015b to przegrywa\u0142e\u015b kurczaka i nie mia\u0142e\u015b co je\u015b\u0107.\u201d Zatrudni\u0142 si\u0119 jako goniec, je\u017adzi\u0142 na rowerze przewo\u017c\u0105c informacje i przesy\u0142ki dla japo\u0144skiej administracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka opisuje te\u017c rozw\u00f3j ekonomiczny mieszka\u0144c\u00f3w Truku w okresie panowania japo\u0144skiego. Du\u017ce ilo\u015bci Japo\u0144czyk\u00f3w zacz\u0119\u0142a przybywa\u0107 na wyspy, co spowodowa\u0142o rozw\u00f3j ekonomii zar\u00f3wno z czego\u015b co mo\u017cna by nazwa\u0107 turystyk\u0105 jak i r\u00f3wnie\u017c z rozwoju baz, kt\u00f3re przyjmowa\u0142y przep\u0142ywaj\u0105ce japo\u0144skie statki handlowe.<br>Kimiuo opisuje jak pocz\u0105tkowo szuka\u0142 wrak\u00f3w metod\u0105 sondowania ich r\u0119czn\u0105 sond\u0105, czyli przy pomocy liny z obci\u0105\u017cnikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na szkunerze, kt\u00f3ry p\u0142ywa\u0142 mi\u0119dzy wyspami wo\u017c\u0105c kopr\u0119 oraz uczni\u00f3w lokalnych szk\u00f3\u0142 pod\u0105\u017caj\u0105cych w domu do szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo zosta\u0142 pierwszym oficerem pochodz\u0105cym z Mikronezji i kr\u0105\u017cy\u0142 na jachcie pomi\u0119dzy Guamem, Trukiem a wysp\u0105 Phonpei.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym okresie Kimiuo r\u00f3wnie\u017c nauczy\u0142 si\u0119 nurkowa\u0107 na dwuw\u0119\u017cowym automacie aqualunga.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejna praca Kimiuo\u2019a to siedmioletni okres pobytu na Hawajach kiedy uczy\u0142 si\u0119 profesjonalnego rybo\u0142\u00f3wstwa i kr\u0105\u017cy mi\u0119dzy Guamem, Trukiem, Pohnpei i Kwajalalein.<\/p>\n\n\n\n<p>W tamtym okresie rz\u0105d ameryka\u0144ski stara\u0142 si\u0119 rozwija\u0107 przemys\u0142 w Mikronezji i jak do\u015bwiadczyli\u015bmy tego sami na Pohnpei pr\u00f3buje robi\u0107 to dalej.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimiuo bra\u0142 udzia\u0142 w typowych po\u0142owach tu\u0144czyk\u00f3w w tamtych czasach. Zarzuca\u0142 hak, wyrywa\u0142 tu\u0144czyka z pod wody, jednym ruchem odczepia\u0142 i delikatnie dawa\u0142 za siebie a hak lecia\u0142a za burt\u0119 znowu. Dla tych co lubi\u0105 polowa\u0107 na tu\u0144czyki to podobno najpi\u0119kniejsza metoda.<\/p>\n\n\n\n<p>Po siedmiu latach pracy na Hawajach jako rybak, &nbsp;Kimiuo wr\u00f3ci\u0142 na Truk w 1968 roku w wieku 40 lat. Uda\u0142o mi si\u0119 zaoszcz\u0119dzi\u0107 6000 dolar\u00f3w wi\u0119c kupi\u0142 \u0142\u00f3d\u017a z 40-konnym silnikiem a Evinruda. By\u0142 rybakiem oraz jednocze\u015bnie dzia\u0142a\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z naukowcami z r\u00f3\u017cnych o\u015brodk\u00f3w kontroli rozgwiazd korony cierniowej kt\u00f3re niszczy\u0142y lokaln\u0105 raf\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 60-tych zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w ramach projektu niszczenia rozgwiazd Koron Cierniowych w rejonie laguny Truk. Ten gatunek rozgwiazd jest od lat oskar\u017cany o masowe niszczenie raf koralowych i w r\u00f3\u017cnych rejonach s\u0105 masowo zabijane.<br>Zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 jako nurek dla funduszu kontroli Koron Cierniowych w rejonie Truku, rekrutowa\u0142 nurk\u00f3w do zespo\u0142\u00f3w kontroli rozmna\u017cania si\u0119 Koron Cierniowych r\u00f3wnie\u017c na Palau i Saipanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na prze\u0142omie lat 60-tych i 70 tych zesp\u00f3\u0142 dosta\u0142 dotacj\u0119 na pot\u0119\u017cn\u0105 w owych czasach sum\u0119 75&nbsp;000 $. Zakupi\u0142 jacht \u201eSurfrider\u201d kt\u00f3ry zosta\u0142 wyposa\u017cony w&nbsp; kompresor, 8 butli z zaworami z rezerw\u0105 (typ J) oraz sprz\u0119t do zabijania Koron Cierniowych (truto je zastrzykami formaliny).<br>Kimiuo zosta\u0142 naturalnym szefem Mikronezyjskich nurk\u00f3w pracuj\u0105cych dla funduszu.<\/p>\n\n\n\n<p>Czym by\u0142a by opowie\u015b\u0107 nurkowa bez choroby dekompresyjnej. W 1970 roku podczas nurkowania za rybami, partner Kimiuo mia\u0142 sytuacj\u0119 braku powietrza na 30 metrach. (nurkowie nie mieli manometr\u00f3w). Partner zabra\u0142 Kimiuo automat i nie odda\u0142. Wynurzyli si\u0119 szybko . Kimiuo zosta\u0142 sparali\u017cowany od pasa w d\u00f3\u0142. Na szcz\u0119\u015bcie dosta\u0142 tlen i kropl\u00f3wk\u0119 i zosta\u0142 przetransportowany na Guam do komory na okr\u0119cie USS Proteus. W ci\u0105gu nocy objawy ust\u0105pi\u0142y. W 1970 roku Kimiuo zdoby\u0142 swoje pierwsze nurkowe certyfikatu.<br>Ich przygody przypominaj\u0105 opowie\u015bci m\u0142odego Pyla (tego od deepstop\u00f3w) kiedy by\u0142 m\u0142odym biologiem morskim. Nurkowie cierpieli od toksyn koron cierniowych i innych jadowitych stworze\u0144. Nie mieli pianek, jako pewnej ochrony u\u017cywali jeans\u00f3w.<br>By\u0142y to czasy gdy BCD typu chom\u0105to dmuchane ustami by\u0142o powiewem nowoczesno\u015bci. Sprz\u0119t uzupe\u0142nia\u0142 n\u00f3\u017c na nodze, p\u0142etwy oraz owalna maska.<br>Czasy pionier\u00f3w gdy na Pohnpei nie by\u0142o lotniska i l\u0105dowano wodnop\u0142atami na morzu.<\/p>\n\n\n\n<p>Na walk\u0119 z koronami cierniowymi wydano do 1975 roku 4,5 miliona $.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku lat 70-tych nurkowie na Truku zacz\u0119li oczyszcza\u0107 dla turyst\u00f3w wraki z le\u017c\u0105cych i gro\u017c\u0105cych wybuchem bomb.<\/p>\n\n\n\n<p>A pewnego dnia ameryka\u0144ski nurek Peter Wilson zaprosi\u0142 Kimiuo na nurkowanie na wrakach \u201etylko dla przyjemno\u015bci\u201d.<br>\u201eNa tych zardzewia\u0142ych blachach\u201d zareagowa\u0142 Kimiuo \u201epo co?\u201d<br>Jednak zanurkowali na wraku Kiyosumi Maru i Kimiuo wsi\u0105k\u0142 na zawsze.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wiek odrzutowc\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Wyspy Mikronezji w tym Truk odkry\u0142y dla turyst\u00f3w samoloty linii Continental po pierwszym przylocie 9 maja 1968 roku. Specjalnie przygotowane samoloty Boeing 727-100 po konsultacjach z Alaska&nbsp; Airlines (specjalist\u00f3w od kr\u00f3tkich pas\u00f3w), wyposa\u017cono&nbsp; w wi\u0119ksze ko\u0142a, pot\u0119\u017cne silniki i hamulce. Standardowa procedura polega\u0142a na przelocie nad lotniskiem przed l\u0105dowaniem w celu przegonienia samochod\u00f3w, graj\u0105cych w baseball i piknikuj\u0105cych na pasie. Czasami przeganiano te\u017c prosiaki i kurczaki.&nbsp; Podczas zawracania nad lagun\u0105 piloci widzieli wraki na dnie laguny co by\u0142a zach\u0119ta do nurkowania. Nurkowanie \u201eturystyczne\u201d zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1970 roku. Poniewa\u017c l\u0105dowanie wymaga\u0142o przyziemienia na pierwszych 500 stopach kr\u00f3tkiego pasa cz\u0119sto piloci fundowali pasa\u017cerom dodatkowy przelot i opowie\u015bci typu:<br>\u201dWidzimy Hoyo Maru \u2013 wrak kt\u00f3ry zrobi\u0142 grzyba\u201d<br>\u201eOto dwumasztowy Fujikawa maru\u201d<br>Brak lotniska zapasowego powodowa\u0142a restrykcje co do zabieranego \u0142adunku (jego wagi) wi\u0119c czasami pasa\u017cerowi dowiadywali si\u0119, \u017ce ich sprz\u0119t nurkowy zosta\u0142 na Guam, itp.<\/p>\n\n\n\n<p>Era odrzutowc\u00f3w przynios\u0142a na wyspy minisp\u00f3dniczki i nurk\u00f3w pospo\u0142u. To by\u0142 przecie\u017c czas rakietowej mody programu Apollo. W 1968 roku przy wsparciu nurk\u00f3w z Truku okr\u0119t hydrograficzny USS Tanner stworzy\u0142 map\u0119 wrakowiska. Zlokalizowano ponad 30 wrak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>26 maja 1969 obok artyku\u0142u w Los Angeles Times o l\u0105dowaniu za\u0142ogi Apollo pojawi\u0142 si\u0119 pierwszy tekst o nurkowaniu na Truku \u2013 \u201eNurkowy raj\u201d zosta\u0142 odkryty a tekst napisa\u0142 Charles Hillinger. Potem do Hillingera zadzwoni\u0142 Jacques Cousteau.<br>W lipcu 1969 roku Cousteau z czterema wsp\u00f3\u0142pracownikami wyl\u0105dowa\u0142 na Truku. W ci\u0105gu 8 tygodni grupa wykona\u0142a 480 nurkowa\u0144 na w sumie 30 wrakach. 18 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej 11 stycznia 1971 roku film dokumentalny \u201eLaguna zaginionych statk\u00f3w\u201d zadebiutowa\u0142 w telewizji ABC w ramach popularnej serii \u201ePodwodny \u015bwiat Jacques Cousteau\u201d.<br>Pojawi\u0142y si\u0119 artyku\u0142y w Los Angeles Times i \u015bwiat wrak\u00f3w Laguny Truk zosta\u0142 odkryty dla ludzko\u015bci a przynajmniej dla tej nurkowej cz\u0119\u015bci ludzko\u015bci J<\/p>\n\n\n\n<p>Zapomniana dotychczas Laguna Truk sta\u0142a si\u0119 powoli miejscem przylotu wielu nurk\u00f3w. Powsta\u0142 projekt aby laguna sta\u0142a si\u0119 podwodnym pomnikiem co zapobiega\u0142oby szabrowaniu wrak\u00f3w. Takie prawo wprowadzono 1 marca 1972 roku. Za z\u0142amanie prawa grozi\u0142o 6 miesi\u0119cy lokalnego wi\u0119zienia w trakcie kt\u00f3rego zgodnie z lokalnym zwyczajem osadzony musia\u0142 sam dba\u0107 o swoje wy\u017cywienie \u2013 prawdziwe wyzwanie dla turysty bez lokalnej rodziny.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1972 roku dw\u00f3ch s\u0142ynnych podwodnych fotograf\u00f3w w\u0142oskich Enrico Cappelleti i Gian Alberto Zaniletti przybyli na Truk po podpisaniu umowy o wsp\u00f3\u0142pracy. Przez 4 tygodnie w\u0142adze Truku zapewni\u0142y im \u0142\u00f3d\u017a nurkow\u0105 w zamian za kopie wszystkich wykonanych zdj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Potem ksi\u0105\u017cka opisuje kolejne \u0142odzie czarterowe na tej odleg\u0142ej lagunie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dive Shop<\/h2>\n\n\n\n<p>W ksi\u0105\u017c\u0119 pojawia si\u0119 pi\u0119kny dialog pomi\u0119dzy Kenem Seyboldem a Kimiuo<br>\u201eDlaczego nie za\u0142o\u017cysz Dive Shopu\u201d?<br>\u201eA co to jest Dive Shop?\u201d<br>\u201eBierzesz kompresor, butle, sprz\u0119t nurkowy, \u0142\u00f3d\u017a, przywozisz ludzi i zabierasz ich na nurkowania\u201d<br>I tak Kimiuo za\u0142o\u017cy\u0142 Dive Shop<br>Opisy pocz\u0105tk\u00f3w turystycznego nurkowania na Truku to opisy pionierskich czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak powsta\u0142 Dive Shop \u201eBlue Lagoon\u201d. Pierwszy mikronezyjski Dive Shop.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Dive Shopu by\u0142a prawdziwie mikronezyjska i rodzinna. Pracuj\u0105cy 25 lat w Blue Lagoon pracownik Kelep Souken by\u0142 synem pi\u0105tej \u017cony Kimiuo.<br>Teraz dopiero powoli ekipa Blue Lagoon zacz\u0119\u0142a robi\u0107 swoje certyfikaty. By\u0142o z tym troch\u0119 problem\u00f3w bo kursanci woleli wyci\u0105ga\u0107 wielkie muszle smacznych Tridakn ni\u017c dmucha\u0107 maski. Zawsze to lepsze ni\u017c polowanie z dynamitem czym te\u017c si\u0119 parali.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne lata dzia\u0142alno\u015bci Blue Lagoon to wzloty i upadki. Utrata butli\/awarie kompresor\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p>Powoli Kimiuo zacz\u0105\u0142 kupowa\u0107 ziemi\u0119 pod tworzone wok\u00f3\u0142 Diveshopu bungalowy.<br>Pi\u0119kna jest historia koszulek Blue Lagoon. Pierwszy znak Dive Shopu zosta\u0142 skopiowany z ksi\u0105\u017cki. Kimiuo po prostu go skopiowa\u0142 nie przejmuj\u0105c si\u0119 zupe\u0142nie prawami autorskimi. Na szcz\u0119\u015bcie autor wykaza\u0142 si\u0119 poczuciem humoru. Jest to ten znak gdzie na tle wraku&nbsp; Aikoku Maru jest bandera japo\u0144ska z charakterystycznym nie tylko czerwonym s\u0142o\u0144cem ale r\u00f3wnie\u017c charakterystycznymi czerwonymi promieniami. Jednak japo\u0144scy nurkowie woleli bardziej spokojne logo na koszulkach poniewa\u017c ta bandera kojarzy\u0142a im si\u0119 z okresem bardzo silnego nacjonalizmu japo\u0144skiego i podbijania innych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1989 roku Dive Shop przej\u0105\u0142 syn Kimiuo Gadvin Kimiuo, poniewa\u017c sam Kimiuo mia\u0142 ju\u017c problemy zdrowotne i odwiesi\u0142 mask\u0119 oraz p\u0142etwy.<br>Nast\u0119pna cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to opowie\u015bci i artyku\u0142y nurk\u00f3w o Kimiuo.<br>Teksty:<br>Paula Tzimoulisa ze Skina Diver Magazin 1970<br>Chucka Nicklina Podwodnego fotografa z 1970 roku\u2019Enrics Cappelleti autora przewodnika La Laguna di Truk<br>Petera Wilsona \u2013 dobrega ducha Kimiuo.<\/p>\n\n\n\n<p>Gene Hackman\u2019a &#8211; Aktora<\/p>\n\n\n\n<p>I wielu innych<br>Lata 70 to okres kiedy rozwija\u0142a si\u0119 bardzo szybko turystyka nurkowa na Truku ale jednocze\u015bnie okres jeszcze taki pionierskich dzia\u0142a\u0144. Potem od lat 80 i 90 Truk to jest ju\u017c po prostu Turystyczna destynacja dla nurk\u00f3w.<br>Lata 90-te to lata rozwoju turystyki na Truku. Truk staje si\u0119 typowym resortem.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1998 roku Blue Lagoon Dive Shop obchodzi\u0142 25-lecie.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna te\u017c poczyta\u0107 jak James Cameron odwiedza\u0142 Truk i Blue Lagoon Dive Shop.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka jest pe\u0142na rzucanych od niechcenia pere\u0142ek typu:<br>\u201eKimiuo ogl\u0105da\u0142 Titanica (film) ze swoj\u0105 \u00f3sm\u0105 \u017con\u0105 &#8211; Missy\u201d<br>Kimiuo umar\u0142 na atak serca w drodze do szpitala. (4 stycznia 2001). Zosta\u0142 pochowany 6 stycznia 2001 roku, jako cz\u0142onek protestanckiego ko\u015bcio\u0142a Kinamwe Church In Kuchua (na wzg\u00f3rzu po\u0142udniwo wschodnim cyplu wyspy Tonoas). Pochowa\u0142 go pastor \u2013 ojciec si\u00f3dmej \u017cony Kumiuo Taeko.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi kochasz nurkowanie wrakowe i chcesz wybra\u0107 si\u0119 na Truk to ta ksi\u0105\u017cka \u201eWitness to War\u201d to jest ksi\u0105\u017cka o Truku i Kimiuo Aisek\u2019u, kt\u00f3r\u0105 naprawd\u0119 warto przeczyta\u0107.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all\" alt=\"Podwodny wrak\" class=\"wp-image-41353\" srcset=\"https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all 1024w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak-300x168.jpg?strip=all 300w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak-768x431.jpg?strip=all 768w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all&amp;w=204 204w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all&amp;w=409 409w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all&amp;w=614 614w, https:\/\/eco3ygde435.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Podwodny-wrak.jpg?strip=all&amp;w=819 819w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Truk Lagoon\u2019s Master Diver Kimiuo AisekAutor Dianne M. StrongKsi\u0105\u017cka zaczyna si\u0119 pi\u0119knymi dedykacjami. Z Kimiuo nurkowa\u0142 mi\u0119dzy innymi John F. Kennedy Jr. Je\u017celi chcesz wiedzie\u0107 wi\u0119cej o historii Truku. Nie tylko o tym jaki wrak gdzie le\u017cy, jaki mia\u0142 tona\u017c i jak\u0105 artyleri\u0119, ale po prostu jak przebiega\u0142a wojna na Truku, jak \u017cyli jego mieszka\u0144cy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-40732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40732"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41360,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40732\/revisions\/41360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.deepspot.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}